İstifadəçi mövcud olmayan URL-ə daxil olduqda server adətən 404 Not Found cavabı qaytarır. 404 error özü avtomatik SEO cəzası deyil; silinmiş və əvəzi olmayan URL üçün normal texniki cavabdır. Əsas problem vacib səhifənin səhvən itməsi, saytdakı linklərin qırılmış ünvana aparması və ya mövcud olmayan məzmunun yanlış şəkildə 200 statusu qaytarmasıdır.
404 error nədir
404 error serverin tələb olunan resursu həmin URL-də tapa bilmədiyini bildirən HTTP cavabıdır. Səbəb səhv yazılmış ünvan, dəyişdirilmiş slug, silinmiş məhsul, yanlış daxili link və ya natamam migrasiya ola bilər. İstifadəçi xüsusi dizayn edilmiş 404 səhifəsi görə bilər, amma əsas texniki şərt serverin həqiqətən 404 statusu qaytarmasıdır.
Bir neçə köhnə və dəyərsiz URL-in 404 qaytarması normaldır. Minlərlə daxili linkin 404 səhifələrinə getməsi isə sayt keyfiyyəti və naviqasiya problemi yaradır. Buna görə texniki SEO auditi zamanı xəta URL-ləri onları yaradan mənbə linklərlə birlikdə analiz edilir.
Broken link nədir
Broken link klikləndikdə istifadəçini işləməyən və ya əlçatmaz ünvana aparan keçiddir. Daxili broken link öz saytınızdakı 404 və ya digər xəta URL-inə, xarici broken link isə başqa domendə artıq mövcud olmayan səhifəyə gedə bilər. Qırılmış linklər istifadəçinin məqsədinə çatmasına mane olur və saytın baxımsız görünməsinə səbəb olur.
Daxili broken link necə yaranır
- Səhifə silinir, amma ona verilən linklər yenilənmir.
- Slug dəyişir, lakin 301 redirect qurulmur.
- URL-də hərf, slash və ya qovluq adı səhv yazılır.
- Staging və ya test URL-i canlı məzmunda qalır.
- Şəkil, PDF və digər fayl köçürülür və köhnə yol işləməz olur.
Daxili linklərin optimallaşdırılması zamanı hər keçid birbaşa işlək və uyğun səhifəyə getməlidir. Redirect mövcud olsa belə linki son URL-ə yeniləmək əlavə sorğunu və gələcək zəncir riskini aradan qaldırır.
Soft 404 nədir
Soft 404 səhifənin texniki olaraq 200 OK və ya əlaqəsiz yönləndirmə qaytarmasına baxmayaraq, məzmun baxımından mövcud olmayan resurs kimi görünməsidir. Məsələn, məhsul silinib və yalnız “tapılmadı” mətni göstərilir, amma server 200 cavabı verir. Axtarış sistemi belə URL-i soft 404 kimi təsnif edə bilər.
Soft 404 yaradan tipik hallar
- Boş və ya demək olar ki, məzmunsuz səhifənin 200 qaytarması.
- Silinmiş bütün URL-lərin əlaqəsiz ana səhifəyə 301 göndərilməsi.
- Məhsul yoxdur mesajının əsas məhsul şablonu ilə 200 statusunda açılması.
- Render xətasına görə əsas məzmunun yüklənməməsi.
- İstifadəçiyə xəta göstərən səhifənin serverdə uğurlu cavab kimi saxlanması.
Həqiqi 404 ilə soft 404 arasındakı fərq status və məzmunun uyğunluğudur. Həqiqi 404-də server resursun olmadığını açıq bildirir. Soft 404-də isə status uğurlu görünür, lakin səhifə istifadəçinin axtardığı real məzmunu təqdim etmir.
404 error SEO-ya necə təsir edir
Təbii 404 URL-lər saytın ümumi reytinqini avtomatik aşağı salmır. Lakin trafik, backlink və daxili link alan vacib səhifə 404 olarsa həmin səhifənin görünməsi və istifadəçi dəyəri itirilir. Çoxsaylı qırılmış linklər crawler-in lazımsız URL-lərə getməsinə və istifadəçinin saytdan çıxmasına səbəb olur.
Google Search Console-da indeksləmə hesabatları Google-un tapdığı Not found və Soft 404 nümunələrini göstərir. Hesabatdakı hər URL-i kor-koranə redirect etmək lazım deyil. Əvvəlcə URL-in niyə yarandığını, dəyərini və uyğun əvəzinin olub-olmadığını müəyyənləşdirin.
404 və broken link problemləri necə tapılır
- Crawler ilə bütün daxili 4xx URL-ləri və onlara link verən səhifələri çıxarın.
- Search Console-da Not found və Soft 404 səbəblərini nəzərdən keçirin.
- Server loglarında Googlebot-un tez-tez ziyarət etdiyi 404 URL-ləri tapın.
- Analytics-də trafik alan, lakin xəta qaytaran landing page-ləri yoxlayın.
- Backlink alətində xarici linki olan itmiş URL-ləri prioritetləşdirin.
Yalnız 404 siyahısına baxmaq kifayət deyil. Hər xəta üçün Source URL, anchor, trafik, backlink, əvvəlki məzmun və mümkün əvəz ayrıca qeyd olunmalıdır. Bu məlumat hansı həllin uyğun olduğunu müəyyənləşdirir.
404 error necə düzəldilir
Səhifə səhvən silinibsə bərpa edin
URL əvvəl işləyib, hələ də lazımlıdırsa və dəyərli məzmunu varsa ən yaxşı həll səhifəni eyni ünvanda bərpa etmək ola bilər. Bu zaman daxili və xarici linklər əlavə dəyişiklik olmadan işləməyə davam edir.
Uyğun əvəz varsa 301 redirect verin
Köhnə məzmun yeni və eyni niyyətli səhifə ilə əvəz olunubsa 301 yönləndirməsi qurulur. Məsələn, iki eyni mövzulu məqalə birləşdirilibsə köhnə URL yeni geniş məqaləyə gedə bilər. Sadəcə statusu yox etmək üçün əlaqəsiz səhifəyə redirect verməyin.
Əvəz yoxdursa 404 və ya 410 saxlayın
Məzmun qəsdən silinib və uyğun əvəzi yoxdursa 404 və ya 410 normal seçimdir. Eyni zamanda saytdakı daxili linklər silinməli, URL isə XML sitemap faylı daxilindən çıxarılmalıdır. Beləliklə, sayt həmin URL-i aktiv səhifə kimi təqdim etmir.
Yalnız link səhvdirsə URL-i düzəldin
Məqsəd səhifəsi işləyir, amma anchor yanlış ünvana gedirsə redirect qurmaq əvəzinə linkin href dəyərini düzəltmək daha təmiz həlldir. Bu yanaşma qırılmış linklər problemini birbaşa mənbədə aradan qaldırır.
Yaxşı 404 səhifəsi necə olmalıdır
Xüsusi 404 səhifəsi istifadəçiyə nəyin baş verdiyini aydın deməli və sayta qayıtmaq üçün real seçimlər təqdim etməlidir. Dizayn əsas saytla uyğun qalmalı, lakin səhifə texniki olaraq 404 statusu qaytarmalıdır.
- Qısa və aydın xəta mesajı.
- Ana səhifəyə və əsas bölmələrə keçid.
- Uyğundursa sayt daxili axtarış.
- İşlək naviqasiya və kontakt imkanı.
- Avtomatik və əlaqəsiz yönləndirmənin olmaması.
Düzəlişdən sonra nə yoxlanmalıdır
Dəyişiklikdən sonra köhnə URL, yeni URL və mənbə link ayrıca test edilməlidir. Redirect varsa birbaşa uyğun səhifəyə getməli, bərpa edilmiş URL 200, qəsdən silinmiş URL isə 404 və ya 410 qaytarmalıdır. Crawler yenidən işə salınaraq daxili broken link qalmadığı təsdiqlənməlidir.
Yekun
404 error mövcud olmayan resurs üçün normal server cavabıdır. SEO problemi statusun özündən çox vacib səhifənin itməsi, broken link şəbəkəsi və soft 404 kimi yanlış cavablardan yaranır. Hər URL üçün bərpa, uyğun 301, həqiqi 404/410 və ya link düzəlişi qərarı ayrıca verilməlidir. Məqsəd bütün xətaları gizlətmək deyil, statusu səhifənin real vəziyyəti ilə uyğunlaşdırmaqdır.
Tez-tez verilən suallar
404 error nədir?
404 error serverin tələb olunan səhifə və ya resursu göstərilən URL-də tapa bilmədiyini bildirən HTTP status kodudur. Bu vəziyyət səhifənin silinməsi, URL-in dəyişdirilməsi, yanlış yazılmış link və ya natamam sayt miqrasiyası nəticəsində yarana bilər.
404 error SEO cəzasına səbəb olur?
Xeyr, bir neçə köhnə və əvəzi olmayan URL-in 404 qaytarması avtomatik SEO cəzası yaratmır. Problem vacib səhifənin səhvən 404 olması, çoxsaylı daxili linkin işləməyən URL-lərə getməsi və ya dəyərli backlink alan səhifənin itirilməsi zamanı yaranır.
Broken link nədir?
Broken link istifadəçini artıq mövcud olmayan və ya əlçatan olmayan URL-ə aparan keçiddir. Daxili broken link saytın öz səhifəsindəki, xarici broken link isə başqa domendəki işləməyən ünvana yönəlir.
Soft 404 nədir?
Soft 404 səhifədə real məzmun olmadığı halda serverin 404 əvəzinə 200 OK statusu və ya əlaqəsiz yönləndirmə qaytarmasıdır. Məsələn, silinmiş məhsul səhifəsi “tapılmadı” mesajı göstərdiyi halda 200 statusu qaytarırsa, axtarış sistemi onu soft 404 kimi təsnif edə bilər.
404 və soft 404 arasındakı fərq nədir?
Həqiqi 404 cavabında server resursun mövcud olmadığını 404 statusu ilə açıq şəkildə bildirir. Soft 404 səhifəsində isə status uğurlu görünür, lakin səhifə istifadəçinin axtardığı real məzmunu təqdim etmir.
404 səhifəsi ana səhifəyə yönləndirilməlidirmi?
Xeyr, bütün 404 URL-ləri əlaqəsiz şəkildə ana səhifəyə yönləndirmək düzgün deyil və soft 404 problemi yarada bilər. Yalnız köhnə səhifənin məqsədinə uyğun real əvəz mövcud olduqda 301 redirect tətbiq edilməlidir.
404 səhifəsinə nə zaman 301 redirect verilməlidir?
Köhnə səhifə daimi olaraq yeni və eyni axtarış məqsədinə malik səhifə ilə əvəz edildikdə 301 redirect verilməlidir. Uyğun əvəz yoxdursa URL-in 404 və ya 410 qaytarması daha düzgün seçimdir.
404 və broken link problemləri necə tapılır?
Bu problemlər SEO crawler, Google Search Console, server logları, analytics məlumatları və backlink alətləri vasitəsilə tapıla bilər. Yoxlama zamanı xəta URL-i ilə yanaşı ona link verən mənbə səhifələr də müəyyən edilməlidir.
